Bebeklerde ve Çocuklarda ishal

Bebeklerde ve Çocuklarda ishal

Medicana International Samsun Hastanesi Çocuk Sağlığı Bölümünden Prof. Dr. Sabri Acar  bebek ve çocuklarda ishal konusunda bilgi verdi;

İshal ; bebek ve çocuklarda her mevsimde karşımıza çıkmakla birlikte , özellikle yaz aylarında daha sık görülen önemli bir şikayettir. Dünyada her yıl , 5 yaşından küçük çocuklarda bir milyara yakın ishal vakası görülmekte ve bu çocukların 2,5 milyona yakını ölmektedir. Ölümlerin en büyük sebebi ishal ile su sıvı kaybıdır. Özellikle 2 yaşın altındaki bebeklerde ishalden ölüm daha sıktır.

İshal Nedir?

İshal; bebek ve çocuğun her zaman yapmakta olduğu gaita (kaka) sayısının ve kıvamının artmasıdır. Anne sütü alan ufak bebeklerde  günlük gaita sayısı 6-7 defa , kıvamları ise biraz yumuşak olabilir. Büyük çocuklarda ise günlük gaita sayısı  1 – 2  ise normal kabul edilebilir. Yeter ki gaita kıvamı çok sulu olmasın, adeta parçasından akar hale gelmesin.

İshalde gaitanın sayısı kadar, rengi , kokusu, ve içeriği de çok önemlidir.

Anne sütü alan bir bebek sağlıklı iken altın sarısı renginde gaita yaparken, ishal  mikrobik bir hal alacak olursa, yeşil- kahve rengi, pis kokulu, sümüklü bir hale dönüşebilir. Hatta bazı virutik ve mikrobik ishallerde gaita  içinde kan ve mukus ( sümüksü bir yapı) olabilir. Örneğin : dizanteri ve tifo gibi .

İshalde bağırsak içinde ilerleyen yiyecek ve içecekler kalması gereken süreden daha az  bağırsakların içinde kalırlar. Böylece yiyecekler yeterince emilemez, sindirilemez olurlar.

İshal Nedenleri

İshalin sebepleri çok çeşitlidir. Çoğu kez virutik’ tir.  Yani  mikroplarla olmayan , mikroptan daha küçük canlı yaratıklardır. Virutik olanlar , genellikle çocuğun genel durumunu pek bozmaz , ateş pek yükselmez . Ancak  mikrobik ishallerde ateş görülebilir, bunun yanı sıra gaitanın görünüşü , kokusu değişir. Hatta kanlı olabilir. İshal , çocuklarda kirli gıdalar, aburcubur yiyecekler ile de  meydana gelebilir. Yağlı  ve şekeri bol gıdalarda ishal yapabilir. Ayrıca gıda zehirlenmelerinin ilk saatlerinde kusma karın ağrısı, ilerlen saat ve günlerinde de ishal ortaya çıkabilir.

Ayrıca gıda zehirlenmelerinin ilk saatlerinde kusma, karın ağrısı, ilerleyen saat ve günlerde de  ishal ortaya çıkabilir. Yolculuk ishallerinde, çocuğun aldığı besinlerin değişmesi sonucu da ishaller görülebilir. Yine çocuklarda gözle görülmeyen ancak gaita incelemesi ( tahlili) ile  teşhisi konulan amip ve giardıa gibi parazitler de ishal yapan  sebepler arasındadır.

Kulak burun boğaz, idrar yolu enfeksiyonları  ve bu hastalıkların tedavilerinde kullanılan bazı antibiyotikler de çocuklarda ishal yapabilir. Diş çıkaran bazı çocuklarda gaita yumuşak olup ishal görülebilir. İnek sütüne alerjisi  olan çocuklarda ,  yine nadiren de olsa buğday kabuğunu girdiği  un ve unlu mamuller  yiyen çocuklarda guluten alerjisi sonucu ishaller görülebilir.

İshal Belirtileri

İshalli çocuklarda; kusma,  karın ağrısı, halsizlik bitkinlik, yorgunluk, iştahsızlık nadiren de ciddi ateş görülebilir.  İshalde en çok korkulan , aşırı ishal ve kusma ile vücudun su kaybetmesidir (Dehidratasyon ) . Böyle çocuklarda ağız kuruluğu idrar miktarının azalması, bazen havale-kasılma gözlenebilir. Ufak bebeklerde  bıngıldakta çökmeler , huzursuzluk, gözlerde çökme  görülebilir.  Bu şikayetler vücudun aşırı su kaybettiği durumlarda daha ciddi bir hal alabilir. Böylece bebeklerde beslenme bozukluğu ve ölümlere yol açabilir.

İshal Tedavisi

İshalde yapılacak tedavi , ishalin sebebini bulup onu ortadan kaldırmaktır.  Ancak sebep her zaman bulunmayabilir . ishalli çocuklar  az az, sık sık beslenmelidir. Anne sütü alıyorsa , mutlaka anne sütüne devam edilmelidir.  Yağsız ve şekersiz gıdalar verilmeli, özellikle pirinç lapası ,patates püresi, yağsız yoğurt- ayran, muhallebi, şeftali, muz, havuç suyu verilmeli, kusan çocuğun midesi kusmaya takiben  birkaç saat dinlendirilmelidir.

Mikrobik ve paraziter olanlarda ilaç kullanılmalı diğer ishallerde antibiyotikler ve ishal kesici ilaçlar kullanmamalıdır.

Bebeklerde ishal sebebi en sık rota virüsü olup, buna karşı rota virüs aşıların (ishal aşıların) bebeklik döneminde yapılması önerilmekte, doktor kontrolünden sonra aşırı sıvı kaybı olan çocuklara ağızdan tuz şeker karışımı tozlar verilmeli, hatta ağızdan yeteri kadar almayıp, aşırı kusanlara serum  takılıp gözlenmelidir. 1-2 günü aşan ciddi ishallerde mutlaka doktora danışılmalıdır.









Doktor Amcam Üyeleri Ne Diyor?
0 Yorum

Yorum Yazın

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.



Doktoramcam.com

Menu