Bexsero – MenB Aşısı ( B tipi Meningokok )

B tipi meningokok: Yeni bir menenjit aşısı

Kasım 2018 itibariyle Bexsero adıyla, ruhsatlı yeni bir menenjit aşısı, ülkemizde de piyasaya çıkmıştır. Yeni bir menenjit aşısı çıktı deyince bazen kafalar karışabiliyor, anne-babalar “amma da çok menenjit aşısı varmış” diyebiliyorlar. Şunu tekrar tekrar vurgulamakta fayda görüyorum, menenjit, yani beyin zarı iltihabı bir enfeksiyon hastalığıdır, birçok bakteri veya virüs menenjite sebep olabilir. En ağır menenjit tipleri bakteriyel menenjitlerdir, şu ana kadar bilinen en sık bakteriyel menenjit etkenleri       Hib  (hemophilus influenza tip B), Pnömokok ve Meningokoklardır. Sağlık Bakanlığımızın yoğun çabaları sayesinde, 2007 yılından beri Hib’e karşı 2011’den beri de pnömokoklara karşı ücretsiz olarak toplumsal aşılama yapılmaktadır. Ve gerçekten bunun meyvelerini ciddi anlamda toplamaya başlamış durumdayız, son yıllarda yapılan çalışmalara göre artık ülkemizdeki menenjit vakalarında Hib sıfır, pnömokok da neredeyse sıfıra yakın oranda hiç görülmemektedir; bu tamamen toplumsal yoğun aşılamanın bir başarısıdır. Daha önce de yaşadığımız gibi nasıl difteri, tetanoz, çocuk felci gibi ağır hastalıklar tarihe gömüldüyse, artık menenjitin de neredeyse tarihe gömülmek üzere olduğunu söyleyebiliriz.

Bexsero-MenB aşısı diğer meningokok aşılarından farklı mı?

Meningokok aşıları neden tek çeşit değil?

Meningokok aşıları şu an için ulusal aşı takviminde olmamakla birlikte, 2013 yılından beri 4lü Meningokok aşısı (Menactra, Menveo, Nimenrix) ülkemizde özel aşı kapsamında uygulanmaktadır. Her ülkenin Meningokok tip dağılımı farklı olabilmektedir. Örnek vermek gerekirse İngiltere’de C tipi Meningokok daha sık görülürken, ülkemizde özellikle de Hac ve Arap göçmenler nedeniyle W135 tipi, bir de şu ana kadar aşısı olmayan B tipi en sık görülen Meningokok tipleriydi. Dolayısıyla bu bilimsel veri ışığında, sadece dörtlü aşı yapmak ülkemizde Meningokoka karşı tam bir koruma sağlamayacaktır. Bexsero – MenB aşısı da uygulandığı takdirde, tüm bakteriyel menenjitleri %90 üzerinde kapsama altına aldığımızı söyleyebiliriz.

Son 5 yıldır ülkemizde yapılan dörtlü Meningokok aşıları A,C,Y,W135 gibi 4 çeşit Meningokok içermektedir. Aşı üretim teknolojilerine baktığımızda, ne yazık ki B tipi aşı bu aşının içine katılarak 5’li bir aşı henüz oluşturulamamıştır. Bu nedenle Bexsero – MenB aşısı  yapılmadığı takdirde, ülkemizde sık görülen bir tür olan, B tipi Meningokokların yapacağı meningokoksemi veya menenjit gibi hastalıklar önlenemeyecektir. Bu bakterinin yapabileceği en hafif hastalık menenjittir, daha ağır seyirli olan meningokoksemi tedavi edilmezse %50, tedavi  edilse  bile %15-20 sıklıkla hastaların 24 saat içinde ölümüne veya hayatta kalsa bile kol-bacak gibi uzuv kayıpları, körlük ve sağırlık gibi ağır hasarlarla sonuçlanabilir.

Yeni bir aşıyı çocuğuma neden yaptırayım, çocuğum kobay mı olacak?

Yeni bir aşıyı kabullenmekte zorlanan her anne-babaların haklı olarak sorduğu ilk sorudur bu; içiniz rahat olsun, çocuğunuz tabii ki kobay olmayacak. Bu zaten yeni bir aşı değildir, 2013 yılında ilk kez ABD’nde ruhsat almış, tüm Dünyada bugüne kadar 20 milyondan fazla doz uygulanmış, klasik aşı yan etkileri dışında, ciddi bir yan etkisi görülmemiştir. Şu ana kadar 41 ülkede ruhsatlı olarak satılmaktadır. Amerika, İngiltere gibi gelişmiş ülkeler dahil, 9 ülkede de ulusal aşı takviminde ücretsiz olarak uygulanmaktadır.

Bexsero – MenB aşısının yan etkileri nelerdir?

Sonuç olarak aşı biyolojik bir üründür, tabii ki her aşıda olduğu gibi çok nadir görülebilecek bazı yan etkiler olabilir, ancak bunlar gerçekten çok nadirdir. Klasik olarak en sık görülen yan etkiler, tüm aşılarda gördüğümüz, aşı yerinde şişme, kızarma, sertlik ve ağrı, aşı yapılan gün ve ertesinde ateştir. Bunlar da aşı yapılan çocukların çoğunda görülmez. Diğer çocuk aşıları ile birlikte aynı gün yapıldığında ateş olasılığının ve derecenin biraz daha yüksek olabileceği bildirilmektedir. Bexsero diğer aşılarla birlikte yapılırsa bu konuya dikkat etmekte fayda vardır. Ateş 38,5 üzerine çıkarsa, ateş düşürücü ilaçlarla kolaylıkla kontrol altına alınabilir. 28 haftanın altındaki çok küçük prematüre bebeklerde bu aşıdan sonra solunum sisteminin 48-72 saat izlenmesi önerilmektedir.

Aşağıdaki videolarda Uzm. Dr. İsmail Gönen, “Çocukluk Dönemindeki Aşılar” hakkında bilgiler veriyor.

Bexsero – MenB aşısı kaç yaşa kadar ve kaç doz uygulanır?

Aşı ülkemizde 50 yaşa kadar ruhsat almıştır, 2 aylık bebek ile 50 yaş arası her birey bu aşıyı olabilir. Aşının başlama yaşına göre, doz sayısı değişkenlik göstermektedir. Rutin aşılama takvimine göre uyarlanabilecek esnek doz seçenekleri mevcuttur. Dolayısıyla rutin bir aşı olmadığı için, doktorunuz kendi uyguladığı özel aşı takvimine göre bir doz şeması belirleyecektir. Yaşa göre değişen doz şemaları aşağıdaki gibidir.

 1) 2-5 aylık bebekler için 3+1 doz şeması:

En az 1 ay arayla 3 doz, 12-23 aylar arası 1 hatırlatma dozu.

Yapılan çalışmalar 2+1 doz  ile  yeterli  koruma  sağlandığını  gösterdiğinden, İngiltere’de  aşı  bu  yaş  grubunda  2+1 şeması  için  ruhsat  almıştır. Bu  bilgiler  ışığında  hem  enjeksiyon  sayısını  azaltmak,  hem  maliyeti  düşürmek  için, doktorunuz da  arzu  ederse 2-4-14 veya 15 ay,  ya da 3-5-15 ay gibi,  bu  aşıyı  3  doz  olarak uygulayabilir.

 2) 6-11 aylık bebekler için 2+1 doz şeması:

En az 2 ay arayla 2 doz, 12-23 aylar arası 1 hatırlatma dozu

 3) 12-23 yaş 2+ 1 doz şeması:

En az 2 ay arayla 2 doz, son dozdan 12-23 ay sonra 1 hatırlatma dozu

 4) 2-10 yaş 2 doz şeması:

En az 2 ay arayla 2 doz (bu yaş grubunda hatırlatma dozu içi gereklilik belirtilmemiş)

 5)11-50 yaş 2 doz şeması:

En az 1 ay arayla 2 doz (bu yaş grubunda hatırlatma dozu içi gereklilik belirtilmemiş)

Bexsero – Men B aşısı fiyatı nedir, devlet öder mi?

Bexsero fiyatı kasım 2018 itibariyle 326 TL’dir. Bexsero – MenB aşısı şimdilik Sağlık Bakanlığı tarafından ödenmemektedir, özel aşı kapsamındadır. Bu sebeple Aile Sağlığı Merkezlerinde ücretsiz olarak uygulanmaz. Tüm özel aşılarda olduğu gibi hep akla şu soru gelir, “devlet ödemediğine göre acaba bu aşı iyi bir aşı değil mi” devletin şu anda bunu ödememesi tamamen bütçesel önceliklerle ilgilidir. Her şeyden önce ülkemizde bir aşının ithal edilebilmesi ve özel de olsa çocuklara yapılabilmesi için Sağlık Bakanlığı’ndan alınan ruhsata ihtiyaç vardır. Zaten birçok gelişmiş ülkede ücretsiz olarak tüm çocuklara yapılmaktadır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here